KARTKA Z KALENDARZA

W sobotę 17 stycznia 1920 r. rozpoczęło się przejmowanie Pomorza przez wojsko polskie. W wydarzeniach tych swój udział miały także osoby urodzone na terenie powiatu tucholskiego. 

Chociaż Pomorze zostało przyznane Polsce w wyniku postanowień traktatu wersalskiego to jego przyłączenie było możliwe dopiero po ratyfikacji jego postanowień przez Niemcy – co stało się dopiero 10 stycznia 1920 r. 

Jak wynika ze wspomnień gen. J. Hallera – dowódcy Frontu Pomorskiego, zajęcie Pomorza miało rozpocząć się w ostatnich dniach października. Naczelne Dowództwo 23 października 1919 r. podało do wiadomości, m.in. treść układu wojskowego w Berlinie wraz z uwagami wskazującymi strefy dzienne zajmowania Pomorza, własne opracowanie planu zajęcia Pomorza oraz nowe Ordre de Bataille. Plan przejęcia Pomorza w pierwszej części przewidywał dwie fazy. W pierwszej kolejności miała być zajęta twierdza Toruń i tereny na wschód od Wisły; w 7 dniu miał zostać zajęty Grudziądz. W drugiej fazie w ciągu 10 dni miały zostać zajęte tereny na zachód od Wisły aż do Morza Bałtyckiego. W razie zbrojnego oporu ze strony Niemców wkraczające oddziały polskie miała wspierać Organizacja Wojskowa Pomorza.  

W pierwszym dniu w potyczce pod Gniewkowem zginął – urodzony w Brzoziu w gminie Cekcyn – plutonowy Gerard Pająkowski z 4. Pułku Ułanów Nadwiślańskich. Był on pierwszą i jedyną ofiarą pokojowego przejmowania Pomorza. Został pochowany na Cmentarzu Garnizonowym w Toruniu. Jego imieniem nazwano ulice w Gniewkowie  i Toruniu. 

W niedzielę 18 stycznia 1920 r. wojsko polskie wkroczyło do Torunia. Witał je prezes Toruńskiej Rady Ludowej dr Otton Steinborn, który wkrótce został komisarycznym burmistrzem Torunia. Otton Steinborn urodził się w 26 maja 1868 r. w Nowym Suminie w gminie Cekcyn. Był potomkiem dawnych kolonistów niemieckich. Jego ojciec Jan był nauczycielem, jednak widząc prześladowania ludu pomorskiego i niesprawiedliwe traktowanie miejscowej ludności postanowił nauczyć się języka polskiego. 
Otton Steinborn ukończył biskupie progimnazjum w Pelplinie oraz gimnazjum w Chełmnie, gdzie należał do tajnego stowarzyszenia polskiej młodzieży Filomatów Pomorskich. 
Po rocznych studiach teologicznych, przeniósł się na medycynę, studiował w Würzburgu, Berlinie, Rostocku i Lipsku. Po obronie doktoratu w 1899 r. zamieszkał w Toruniu  i rozpoczął praktykę, jako lekarz dermatolog. Zaangażował się także w działalność polskich stowarzyszeń, zwłaszcza Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Podczas I wojny światowej służył w armii pruskiej. Do 9 lutego 1921 r. był komisarycznym burmistrzem Torunia, później zasiadał w Radzie Miejskiej w Toruniu; z listy Narodowej Partii Robotniczej został wybrany na senatora I i II kadencji. Zmarł 4 lipca 1936 r. 

Księga Pamiątkowa Dziesięciolecia Pomorza, Toruń 1930