Warsztat informacyjny biblioteki ZSO w Tucholi.

Warsztat informacyjny naszej biblioteki to przede wszystkim:
· katalogi i kartoteki bibliograficzne
· kartoteki tekstowe
oraz
* kartoteka cytatów
* kartoteka aforyzmów
* kartoteka przysłów
* kartoteka imion

Katalog biblioteczny to spis książek (lub innych dokumentów) znajdujących się w bibliotece, opisanych według określonych zasad, ułożony w określonym porządku, ze wskazaniem miejsca książki lub innego dokumentu.
W naszej bibliotece dostępne są następujące katalogi:
* ALFABETYCZNY
* RZECZOWY -UKD – czyli według Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej
KATALOG ALFABETYCZNY
Odpowiada na pytanie, czy poszukiwany dokument (książka, płyta) znajduje się
w bibliotece i wskazuje jego miejsce w zbiorze
*Posługujemy się nim wtedy gdy znamy nazwisko autora lub tytuł pracy zbiorowej, napisanej przez więcej niż trzech autorów.
*Jest to katalog autorski.
* Karty katalogowe w katalogu alfabetycznym są ułożone w kolejności alfabetycznej haseł autorskich lub tytułowych.
Przykłady haseł w katalogu alfabetycznym naszej biblioteki:
ACHMATOWA, Anna (1889-1966)
ANTOLOGIA
BACULEWSKI, Jan
BIOLOGIA
BRATNY, Roman (1921- )
CEJKA, Małgorzata
MAŁA
MICKIEWICZ, Adam (1798-1855)
PODRACKI, Jerzy. Red.
POLSKIE
RADZIEWICZ. Julian
RINK, Kazimierz (1948- )
SŁOWNIK
STREATFEILD, Noel
SZEWCZUK, Włodzimierz. Red.
SZYMBORSKA, Wisława (1923- )
ŚRODOWISKOWY
TABLICE
TUWIM, Julian (1894-1953)
Red. – oznacza nazwisko i imię redaktora książki

KATALOG RZECZOWY
* Katalog rzeczowy odpowiada na pytanie jakie książki z danej dziedziny wiedzy znajdują się
w bibliotece.
* Korzystamy z niego wtedy, gdy szukamy książek z interesującej nas dziedziny
wiedzy czy o określonej tematyce, a nie znamy ich autorów lub tytułów prac zbiorowych.
* Karty w katalogu rzeczowym są ułożone według treści książek, a w obrębie danego działu
w porządku alfabetycznym.
Katalog rzeczowy, podobnie jak alfabetyczny, obejmuje cały księgozbiór biblioteki, zawiera takie
same karty katalogowe (główne), ale inny jest ich układ. W tym katalogu opisy książek z tej samej dziedziny znajdują się obok siebie.
Podstawą schematu katalogu systematycznego jest zastosowany do rzeczowego
porządkowania księgozbioru system klasyfikacji dziesiętnej: Uniwersalna Klasyfikacja
Dziesiętna UKD dzieli całe piśmiennictwo na 10 podstawowych działów, uwzględniając
główne dyscypliny naukowe. Oznaczone są one cyframi od 0 do 9:
0. Dział ogólny
1. Filozofia. Psychologia
2. Religia. Teologia. Religioznawstwo
3. Nauki społeczne. Prawo. Administracja
4. ———————
5. Matematyka. Nauki przyrodnicze
6. Nauki stosowane. Medycyna. Nauki techniczne. Rolnictwo
7. Sztuka. Rozrywki. Sport
8. Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna
9. Archeologia. Prehistoria. Geografia. Biografie. Historia
Dział 4 stanowi rezerwę UKD.
Oparty na UKD katalog rzeczowy (systematyczny) ma układ wielostopniowy:
każdy z działów głównych, obejmujących określoną dziedzinę wiedzy, dzieli się na poddziały
niższych stopni i dalsze rozgałęzienia o coraz węższym zakresie treściowym (bardziej szczegółowe),
Poddziały niższych stopni oznacza się także cyframi arabskimi, np.:
8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna
82-2 Utwory dramatyczne
Poddziały dalszych stopni mają znaki (symbole) składające się z jeszcze większej ilości cyfr.

KARTOTEKI ZAGADNIENIOWE
Ważnym elementem warsztatu informacyjnego biblioteki są kartoteki bibliograficzne, ułatwiające dostęp do aktualnych informacji z dziedzin interesujących czytelników, zawartych przede wszystkim w czasopismach. Są one doskonałym uzupełnieniem katalogu rzeczowego. Informują one o artykułach z czasopism prenumerowanych przez bibliotekę oraz rozprawach opublikowanych w wybranych pracach zbiorowych czy rozdziałach i fragmentach wybranych książek. Podstawą wyboru materiałów do kartotek są potrzeby informacyjne czytelników. Karty z opisami bibliograficznymi tych materiałów ułożone są według zagadnień i szczegółowych tematów, co ułatwia czytelnikowi uzyskanie szczegółowej i obszernej informacji na interesujący go temat. Hasła tematyczne wypisane są na oddzielnych kartach rozdzielających poszczególne grupy opisów.

KARTOTEKI TEKSTOWE

Jest to zbiór uporządkowanych tematycznie tekstów artykułów z czasopism, ilustracji – w postaci wycinków lub odbitek. Artykuły umieszczane są w teczkach lub kopertach. Dotyczą różnych dziedzin i zagadnień. Są stale uaktualniane i rozbudowywane.
Zgromadzono ponad 100 teczek. Czytelnik znajdzie teksty na temat narkomanii, religii, matematyki, biologii i wiele innych. Najbardziej rozbudowane są kartoteki dotyczące historii oraz regionu Tuchola, a także zawierające biogramy osób zasłużonych dla Tucholi i regionu.

Opracowała: Anna Szreiber