Koncert upamiętniający 400 lecie śmierci Bartłomieja Nowodworskiego – patrona Liceum Ogólnokształcącego w Tucholi

W dniu 12 października 2025 r. o godz. 19.00 w kościele pw. Bożego Ciała w Tucholi odbył się koncert muzyki klasycznej upamiętniający 400 lecie śmierci wybitnego syna Ziemi Tucholskiej Bartłomieja Nowodworskiego, patrona naszej szkoły.

Bartłomiej Nowodworski (ur. ok. 1552 r. w Nowym Dworze w ówczesnym powiecie tucholskim; zm. w 1625 r.
w Warszawie). Początkowo uczył się w Tucholi, potem w Chełmnie. W młodości towarzyszył w wyprawach m.in. Stefanowi Batoremu. Za zabójstwo w pojedynku pokojowca królewskiego musiał uchodzić z kraju i wiele lat przebywał we Francji, gdzie służył królom Henrykowi III i Henrykowi IV. W 1599 roku, z listami polecającymi od tego ostatniego, udał się na Maltę, gdzie brał udział w wojnach jako kawaler maltański, choć członkiem zakonu formalnie został w roku 1605. Po powrocie do Polski służył u króla Zygmunta III. Dzięki podłożonej przez niego minie, 13 czerwca 1611 roku zakończyło się oblężenie Smoleńska. Dowodził szturmem na Moskwę 1 października 1618 podczas wyprawy Jana Karola Chodkiewicza. Trzykrotnie ranny, zajął się działalnością publicystyczną, propagując w kraju ideę maltańską. Uważał, że na bazie komandorii maltańskich można by w kraju kształcić szlachtę w nowoczesnej sztuce wojennej. W Krakowie wsparł swoimi fundacjami (w 1617 oraz 1619 roku) istniejące od 1588 roku gimnazjum, które potem obrało go także za patrona[3]. Przed śmiercią otrzymał komandorię maltańską (był komandorem poznańskim
w latach 1624-1625).

4 marca 1617 roku założył fundację, która zapewniała uposażenie dla trzech profesorów Kolegium Nowodworskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz stypendia dla czterech studentów z powiatu tucholskiego – trzech szlachciców i jednego nieherbowego. Wybierał ich i polecał proboszcz tucholski – za czasów Nowodworskiego był nim Jan Doręgowski – zaś kandydaci „musieli być wiernymi synami Kościoła Katolickiego”. W razie braku tucholan mogli korzystać z tego przywileju inni studenci, jednak zobowiązani byli zrezygnować, gdy pojawili się kandydaci z Tucholi.

Organizatorzy koncertu to Fundacja Ars Activa, organizator licznych koncertów i imprez muzycznych oraz Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Tucholi.

PROGRAM KONCERTU

Początek – występ Grupy Teatralnej Masque z LO w Tucholi

Słowo wstępne – dyrektor Waldemar Ptak (okoliczności nadania w 1977 r. LO w Tucholi imienia Bartłomieja Nowodworskiego)

Adam Michalak – tenor

Mariusz Monczak – skrzypce

Robert Adamczak – fortepian

Kacper Kolasiński – wibrafon

W programie koncertu wykonano poniższe utwory.

„Bogurodzica”
Wacław z Szamotuł (1524-1560) „Już się zmierzcha”
Krzysztof Niegowski (1971) „Misterium św. Jana (utwór skomponowany specjalnie w związku z 400 rocznicą śmierci Bartłomieja Nowodworskiego)
Henryk Wieniawski (1835-1880) „Kujawiak”
Henryk Wieniawski (1835-1880) „Souvenir de Posen”
Ignacy Jan Paderewski (1860-1941) „Piosenka Dudarza”
Norbert Palej (1977) „Powrót z gwiazd”