KARTKA Z KALENDARZA 29 stycznia 1920 r.

101. rocznica powrotu Tucholi do Macierzy.

29 stycznia 2021roku przypada już 101. rocznica powrotu Tucholi do Macierzy. Po 148 latach życia w niewoli zaborcy pruskiego, Tuchola i okolice ponownie wróciły do odradzającego się państwa polskiego.

Wiele pokoleń przyczyniło się do umocnienia polskiej tożsamości narodowej na naszych ziemiach. Władzom niemieckim nie udało się osłabić kościoła katolickiego, czy zniszczyć polskiego szkolnictwa. Polacy podejmowali wiele działań, które rozwijały patriotyzm w sferze politycznej, gospodarczej czy kulturalnej. Zakładali towarzystwa ludowe, kółka rolnicze, biblioteki, wydawali prasę, podejmowali tajne nauczanie. Symbolem oporu ludności polskiej były strajki szkolne, które objęły dziesięć szkół powiatu tucholskiego.
Do grona wielkich społeczników powiatu tucholskiego należeli: Józef, Maria
i Leon Janta-Połczyńscy, Kazimierz i Zofia Karasiewicz, Wojciech Pryll, Paweł Ginter, Klemens Rzendkowski, rodzina Bydłowskich.
Wyczekiwany czas odrodzenia Rzeczypospolitej Polskiej nadszedł z zakończeniem I wojny światowej, kapitulacją zaborców i decyzjami traktatu pokojowego w Wersalu. Oczekiwania mieszkańców Tucholi na przyłączenie do wolnej Polski trwały jeszcze piętnaście miesięcy (od XI 1918 do I 1920). Przygotowania do przejęcia miasta rozpoczęły się 11 stycznia 1920 roku.

29 stycznia 1920 roku mieszkańcy miasta witali uroczyście polskie wojsko.
Jak poruszające, radością serca, było to wydarzenie, świadczy chociażby fragment zachowanych zapisków nauczyciela z Koślinki: “Wieńce i girlandy, chorągiewki i lampiony zdobiły ulice i domy. Na stosownych miejscach były bramy powitalne z tablicami, na których widniały napisy: “Serdecznie witamy”, “Niech żyje Polska”, “Niech żyje generał Haller”, “Boże, błogosław powstającą z grobu Polskę”. Chociaż mróz był wielki, biegło wszystko co żyło, starzy i młodzi z Koślinki, Tucholi, także i z dalszej okolicy, wszyscy garnęli się ze łzami radości w oczach “Niech żyje!” zawołać.”

Uczniowie Seminarium Nauczycielskiego w Tucholi w trakcie obchodów 10 rocznicy. (fot. NN, ze zbiorów Muzeum Borów Tucholskich)
Mieszkańcy Tucholi w oczekiwaniu na wkroczenie wojska polskiego od strony Bladowa – ul. Chojnicka 1920 r. (ze zbiorów Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tucholi im. A. Janty-Połczyńskiego)

 

Nauczyciele historii i WOS